Populacje-OGR-zaocz

Populacje. Właściwości grupowe. Struktura i organizacja.

Dynamika liczebności. 

POPULACJA - zbiór osobników jednego gatunku wzajemnie na siebie oddziaływujących. Podstawowymi cechami wyróżniającymi zbiór osobników tworzących populację jest przynależność do jednego gatunku i możliwość wzajemnego oddziaływania na siebie. Powodują one zmiany w procesach fizjologicznych i ich behawiorze. W związku z tym populacja posiada inne właściwości jako grupa niż wchodzące w jej skład osobniki.

1.      Warunkiem istnienia populacji jest brak izolacji między organizmami ją tworzącymi.

2.      Nisza ekologiczna (rzeczywista lub maksimum):

2.1.   przestrzenna

2.2.   fizjologiczno - przystosowawcza

2.3.   troficzna

3.      Struktura populacji:

3.1.   Struktura płci.

3.2.   Dymorfizm płciowy. Dobór płciowy.

4.      Struktura wielkości.

4.1.   Im większa różnorodność wielkości osobników w populacji, tym pełniejsze wykorzystanie nisz ekologicznych.

5.      Struktura wiekowa.

5.1.   Ekologiczne okresy rozwoju (juwenilne, dojrzałe, senilne)

5.2.   Piramidy wiekowe (rozwijające się, ustabilizowane, ustępujące).

6.      Organizacja populacji:

6.1.   Organizacja przestrzenna.

6.1.1.      Sposób rozmieszczenia w przestrzeni:

6.1.1.1.równomierny

6.1.1.2.losowy,

6.1.1.3.skupiskowy.

6.1.1.3.1.      przyczyny skupiania się organizmów:

6.1.1.3.1.1.nierównomierny rozkład w przestrzeni pokarmu,

6.1.1.3.1.2.wolna od konkurentów przestrzeń,

6.1.1.3.1.3.właściwości morfologiczne i fizjologiczne gatunku

6.1.1.3.1.4.struktura siedliska

6.1.2.      Zagęszczenie

6.1.2.1.ogólne (liczba osobników przypadających na ogólną powierzchnię)

6.1.2.2.ekologiczne (liczba osobników przypadających na powierzchnię rzeczywiście zajętą).

6.1.2.3.reguła Allego

7.      Organizacja socjalna populacji.

7.1.   dysoperacja - kontakty negatywne:

7.1.1.      dominacja,

7.1.2.      terytorializm,

7.1.3.      walki

7.1.4.      izolacja

7.2.   kooperacja - kontakty pozytywne:

7.2.1.      opieka nad potomstwem,

7.2.2.      współpraca przy zdobywaniu pokarmu,

7.2.3.      czynna ochrona grup

8.      Procesy wewnątrzpopulacyjne.

8.1.   Rozrodczość

8.1.1.      Strategie życiowe populacji:

8.1.1.1.r - "małych jaj"

8.1.1.2.K - "dużych jaj"

8.2.   Śmiertelność.

8.2.1.      śmiertelność minimalna i ekologiczna

8.2.2.      Przyczyny śmiertelności:

8.2.2.1.środowiskowe,

8.2.2.2.osobnicze,

8.2.2.3.populacyjne,

8.2.2.3.1 kanibalizm i kronizm

8.2.2.4.biocenotyczne.

8.2.3.      Krzywe przeżywania:

8.2.3.1.ekologiczna

8.2.3.2.fizjologiczna

9.      Dynamika liczebności populacji.

9.1.   Typy wzrostu liczebności populacji:

9.1.1.      wykładniczy (krzywa  " J" )

9.1.2.      logistyczny (krzywa "S" )

9.2.   Fazy rozwojowe populacji:

9.2.1.      inicjalna,

9.2.2.      wzrostu,

9.2.3.      spadku,

9.2.4.      równowagi.

9.3.   Gradacje w populacji pod wpływem czynników zależnych i niezależnych od zagęszczenia

9.3.1.      Fazy gradacji:

9.3.1.1.liczebność normalna

9.3.1.2.progradacja

9.3.1.3.kulminacja

9.3.1.4.retrogradacja

9.3.1.5.liczebność normalna

9.3.2.      niebezpieczeństwo stosowania walki chemicznej w czasie pojawów masowych